Marie en zelfbeschikking

Het afgelopen jaar ben ik meer bewust bezig gegaan met het verwerken van al het verlies. Vlak na de dood van Bas had ik daar domweg geen tijd voor: ik was bezig met het halen van een schooldiploma. Daarna nam ik een tussenjaar om uit te rusten, maar ik was zo moe dat zelfs toen van rouwen niet veel kwam. En het jaar daarna ben ik gaan studeren.
Vorig voorjaar overleed mijn oma. Ik had een speciale band met haar, net zoals mijn broertjes die hadden. Mijn oma was als mijn tweede ouder, want als mijn moeder er niet was, was zij er voor ons. Als kinderen aten we minimaal één keer per week bij haar, maar ook toen ik ouder werd en het huis uit ging, kwam ik geregeld even terug bij oma. Ze haalde dan alles in huis wat ik lekker vond: twee soorten garnalen, andere visjes, lekkere broodjes, fruit. Tonnetjerond ging ik de deur weer uit dan.
Haar dood voelt als een groot verlies. Ook al konden we van haar afscheid nemen, wat bij Bas, drieënhalf jaar daarvoor, niet mogelijk was geweest. En was zij gewoon oud en ziek, wat Bas duidelijk ook al niet was. Bas koos zelf voor de dood, ook nog.

Dat laatste, dat gebruiken veel mensen om me te troosten, gek genoeg. Om het leed te verzachten, zoiets, alsof het minder erg is als iemand zelf uit het leven stapt.
‘Ieder mag beschikken over zijn eigen leven,’ zegt een klasgenoot dan tegen me. Een klasgenoot die zelf nooit iemand aan zelfmoord verloor, want ik ken niemand die wel in die situatie verkeerde die dit ook als verzachtende omstandigheid noemt.
‘Eenieder mag beschikken over zijn eigen leven en dus is het alleen maar mooi dat hij zelf die keuze heeft gemaakt,’ zo hoorde ik iemand het ook al eens zeggen. Ik moet me enorm inhouden dan om zo iemand niet een stomp tussen de ogen te geven. Want ik word hier furieus van.

Je hebt geen idee waarover je het hebt, als je dit soort dingen zegt. Want het is niet dat je met wat vrienden in een kringetje zit en dat je gaat overleggen of je wel doorgaat met leven of niet. Alsof je overlegt of je een oude Lada gaat kopen, of spaar je even door voor een Tesla. Ga ik voor een nieuwe spannende baan, of blijf ik zitten bij mijn oude werkgever. Zoiets.
Nee, je bepaalt of je je bestaan opheft. Je slaat een gat van ongekende afmetingen in het hart van je dierbaren. En dús kun je dit niet met hen overleggen. En dús is dit bijna nooit een rationeel en weloverwogen besluit.
Mensen die vinden dat Bas dit best oké heeft gedaan, hebben geen idee hoe het voelt om achter te blijven, maar ook niet van hoe het was voordat hij deed wat hij deed. Al die jaren van angst en onrust, van zijn plek niet kunnen vinden, van het ene moment uitzinnig blij en het volgende diep in de put, van hulp zoeken en van hulp weigeren, van boosheid en angst en van grote liefde, van grote broer zijn en van mijn beste vriend zijn.
En dan zeggen mensen dat het normaal moet zijn om over je eigen leven te beschikken.
Nee! Niemand heeft ervoor gekozen om geboren te worden, iedereen heeft zijn, haar of hun eigen pad te gaan, en dat pad is soms fijn en glad en soms steil en hobbelig. En het enige wat je doet als je eruit stapt is dat je het pad van je dierbaren opeens idioot steil en onmogelijk hobbelig maakt.

Onlangs meende iemand te moeten zeggen dat ik moest ophouden met het verleden. Wees aanwezig in het heden, leef en geniet!
Nog zo eentje is dat. Het is vast lief bedoeld, maar jemig, je hebt geen idee waar ik doorheen moet gaan als je dit soort dingen tegen me zegt. Jarenlang heb ik dingen uit het verleden weggestopt, omdat het gewoon teveel was om in één keer te kunnen bevatten. Langzaamaan laat ik herinneringen en verlieservaringen toe. Dat doet ontzettend veel pijn, maar alleen zo kan ik straks verder, als ik de demonen uit mijn jeugd in de ogen heb gekeken, als ik weet waarvoor ik niet meer hoef weg te lopen, omdat ik voel dat ik het aankan. Dat is hard werken, dat is ploeteren zelfs.
Ga me dan niet corrigeren met de opmerking dat ik toch wel erg in het verleden blijf hangen!

Niemand die niet in exact dezelfde positie als ik verkeerde, kan tegen mij zeggen hoe ik moet rouwen. Sterker nog, iemand die dat wel deed, kan ook niet tegen mij zeggen hoe ik moet rouwen. Want rouwen is super individueel. Iedereen doet dat op zijn eigen manier. Ook alweer dat eigen pad, dat niemand voor je kan afleggen.
Echt, ik kom er wel. En ik leef óók in het heden, ik leef en ik geniet. Daarnaast moet ik heel hard voor mezelf zorgen, omdat ik knetteractief aan het rouwen ben. Een baan naast mijn studie is dat.
Maar begin niet over zelfbeschikking, als het gaat om zelfdoding. Wij nabestaanden kunnen onder elkaar misschien wel vaststellen dat onze dierbare nu de rust heeft gevonden die hij bij leven niet had. Dat is een kleine geruststelling voor ons, een heel kleine.
Maar als je zelf geen nabestaande bent, praat je echt voor je beurt. Je praat theorie, zonder verstand te hebben van de praktijk.
Soms is er echt geen andere uitweg dan de dood, maar meestal is die er wel. Met de juiste hulp, met liefde en aandacht. Jouw leven is hoe dan ook belangrijk omdat er van je gehouden wordt.
Ik hield van Bas en Bas hield van mij. Dit verlies is bijna niet te dragen, ook na vierenhalf jaar niet.
Dus laat het verder alsjeblieft uit je hoofd dit te bagatelliseren, hoe goed bedoeld misschien ook. Geef geen adviezen waar die niet nodig zijn, maar vraag aan mij waar ik doorheen ga en vraag me wat ik nodig heb. 

10 Reacties

  1. Colly

    Tranen door je stukje, lieve Marie. Je schrijft al net zo voelbaar als je moeder. En je hebt zo gelijk, natuurlijk heb je gelijk.

    xxx

    Colly

    Antwoord
    • Monique

      Zo mooi, zo puur.
      En kind wat heb je gelijk!

      Rouw is zo persoonlijk.

      Knuffel

      Antwoord
      • T

        Super goed geschreven, dankje voor het delen ik neem dit mee ♥️

        Het is lastig om aan de kantlijn te staan maar op een dag hoop ik de juiste steun te kunnen geven die ze verdient en nodig heeft.

        Antwoord
  2. Laura

    Zo is het maar net, het is jouw proces en jij moet het doen. Een ander niet.

    Antwoord
    • Jeroen

      Wat VOEL ik je pijn.. na 7 jaar vluchten… voor mijn gevoel..

      Antwoord
  3. Erica

    Oehhh wat ben je wijs, wat ben je ver en wat is het nog vers…. Ik zou je in mijn armen willen nemen, omdat het dan heel even misschien wat minder alleen voelt. Ook ik ben nabestaande, lotgenoot, voel met je mee, een heel eind! Maar je hebt zo’n gelijk, geen enkel ander mens gaat de weg die jij gaat, voelt wat jij voelt, weet wat jij weet… Alle liefs en alle goeds voor jou 😇

    Antwoord
  4. Karin

    Lieve Marie, je maakt me aan het huilen. Zo duidelijk, zo helder, zo herkenbaar, zo mee eens. Liefs 💖

    Antwoord
  5. Annette

    “Je praat theorie, zonder verstand te hebben van de praktijk” zo treffend zeg je dit….dankjewel voor deze post 🌱

    Antwoord
    • Sonja

      Wat heb je dat mooi verwoord Marie. Echt zoals het is.
      Ieder rouwt op zijn manier een andere manier is er gewoon niet.
      Je hebt je ondanks al je verdriet tot een mooi mens ontwikkeld.

      Dikke knuffel van mij. XX

      Antwoord
  6. Corien

    Ik, moeder van een ontzettende lieve, kwetsbare, mooie, slimme meid van achttien jaar, die vijf jaar geleden ook door suïcide om het leven kwam, herken me zó in jouw verhaal Marie! Wat knap dat je dit zo onder woorden kan brengen! Mensen die het bestaan om je fijntjes te vertellen ‘dat ze ook wel dingen hebben om over te rouwen’ En je dan met je mond hol tanden laten staan, zijdelings opmerken dat je ‘de rouw niet moet koesteren’ of zeggen ‘vervelend dat je er zo’n last van hebt, het komt vast wel weer goed’, o, wat doet dat me pijn en wat word ik er vaak onzeker van! Het is nog maar net begonnen!
    Heel veel sterkte voor jou, ik wéét wat je doormaakt!
    Liefs, Corien

    Antwoord

Laat een reactie achter voor Jeroen Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Vijf en Marie

Marie, voor altijd

We zaten op de werkplek van mijn moeder, zij en ik, samen zwijgend te werken. Kleien, of eigenlijk moet je zeggen boetseren, vind ik vreselijk, maar van decoreren word ik heel blij. Dus mijn moeder zat te prutsen aan een nieuw werk en ik was eerder door haar...

Vijf en Marie op de camping
Lotgenoten

Het verhaal van Joyce

Joyce verloor haar man toen ze beiden nog maar piepjong waren. Ze vertelt hoe ze zichzelf en haar, toen nog kleine, kinderen op de been hield en houdt.

De motor van Jan

Pin It on Pinterest